Ticaret Bakanı Bolat: İhracatta birim değer 1 dolar 73 sente çıktı
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye Innovation Week 2026'da yaptığı konuşmada, kilogram başına ihracat değerinin geçen yıla göre artarak 1 dolar 73 sente ulaştığını bildirdi.
Ekonomi Gazetesi'nin haberine göre, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) tarafından Ticaret Bakanlığının desteğiyle Haliç Kongre Merkezi'nde düzenlenen Türkiye Innovation Week 2026 (Türkiye İnovasyon Haftası-TIW26) başladı. Etkinlik, bu yıl "Humanity 6.0-İnsanlığın Yeni Evresi" temasıyla gerçekleştiriliyor. Konu Yeni Şafak tarafından da aktarıldı.
Etkinlikte konuşan Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 13'üncüsü düzenlenen bu haftada yalnızca yeni teknolojilerin, ürünlerin ve iş modellerinin ele alınmadığını, dünyanın gidişatı ve Türkiye'nin bu dünyadaki konumunun da tartışıldığını ifade etti. Bilişim ve teknolojideki dönüşüme dikkati çeken Bolat, içinde bulunulan yeni çağda gelişmenin anahtarının AR-GE, yenilik, marka, tasarım ve katma değer olduğunu söyledi. Ticaret Bakanlığı olarak TİM ve benzeri kuruluşlarla bu alanlardaki çalışmaları teşvik amacıyla bu tür organizasyonları düzenlediklerini dile getirdi.
Son yılların en çok konuşulan konularından yapay zekanın insan hayatını şimdiden değiştirmeye başladığını belirten Bolat, bilgiye erişimin büyük ölçüde hızlandığını kaydetti. TIW26'nın ana temasının neden "Humanity 6.0-İnsanlığın Yeni Evresi" olarak belirlendiğini açıklayan Bolat, teknolojinin insanın yerini almasını değil, insanın teknolojiyi kullanarak daha üretken bir yaşam ve ekonomik sistem içinde olmasını hedeflediklerini söyledi. İnsanın yapay zekayı nasıl kullanacağı ve yapay zekanın yaratacağı zenginliğin nasıl daha adil paylaşılacağı sorularına yanıt arandığını ifade etti.
Yapay zekanın küresel büyümeye katkısına değinen Bolat, bu teknolojinin 2040 yılına kadar küresel ticareti yüzde 40 artırabileceğinin öngörüldüğünü aktardı. Teknolojik dönüşüm ve yapay zeka yatırımlarının hızlanmasıyla tedarik zincirlerinin değiştiğini belirtti. Küresel ticaretteki olumsuzluklara, bölgesel çatışmalara, aşırı korumacılığa ve emtia fiyatlarındaki artışlara işaret eden Bolat, Türkiye'nin sıcak savaşların ortasında ve 44 yıldır büyük kayıplara yol açan terörle mücadele sürecinde olmasına rağmen bu mücadeleyi kazandığını, ekonomik istikrarını koruduğunu ve gelişmesini sürdürdüğünü vurguladı.
Büyümenin 16 yıldır kesintisiz devam ettiğini belirten Bolat, 1,7 trilyon dolarlık milli gelir ve 18 bin 300 dolarlık kişi başına milli gelir seviyesine ulaşmanın önemine dikkati çekti. Eylül ayının ihracat açısından verimli geçtiğini aktaran Bolat, yılın 9 ayının 5'inde aylık rekor kırıldığını, 6 ayında ise artış sağlandığını söyledi. Eylül itibarıyla yıllıklandırılmış ihracatın yüzde 5,2 artışla 283,7 milyar dolara ulaştığını ve yıl sonu hedefi olan 282 milyar doların 1,7 milyar dolar üzerine çıkıldığını ifade etti.
Mal ve hizmetler ihracatında yıl sonu hedefinin 410 milyar dolar olduğunu, eylül itibarıyla yıllıklandırılmış olarak 409 milyar dolara ulaşıldığını belirten Bolat, inovasyon, teknoloji ve AR-GE'nin katkısının en iyi görüldüğü alanın orta yüksek ve yüksek teknolojili ürün ihracatı olduğunu kaydetti. 2002'de yüzde 30,4 olan bu ürünlerin toplam mal ihracatındaki payının 10 milyar dolara denk geldiğini, geçen yıl sonunda 112 milyar dolara, bu yıl ilk 9 ay itibarıyla da 86,5 milyar dolara yükseldiğini aktardı. Payın yüzde 43,7'ye ulaştığını belirten Bolat, geleneksel ve emek yoğun ürünlerdeki ihracatı artırma hedefini sürdürürken diğer yandan katma değeri, marka değeri ve yüksek teknolojik değeri olan ürünleri artırmayı amaçladıklarını söyledi.
Bolat, kilogram başına ihracat birim değerindeki artışa ilişkin olarak, geçen yıl ortalama kilogramı 1 dolar 53 sent olan ihracatın bu yıl ilk 9 ay sonunda 1 dolar 73 sente yükseldiğini belirtti. Çimento, mermer gibi tonajı büyük ama değeri düşük kalemler çıkarıldığında kilogram ihracatının 2 dolar 11 sente ulaştığını ifade etti. Savunma sanayisinde kilogram değerinin 61,5 dolar olduğunu ve Türkiye ortalamasının 39 katına denk geldiğini aktaran Bolat, ilaç sektöründe 25 dolar, gemi ve yat sektöründe 14 dolar, otomotiv sektöründe 9 dolar, hazır giyimde ise 80 ila 100 dolar arasında kilogram değerine ulaşıldığını söyledi. Bu rakamların Türkiye'nin ihracatındaki inovasyon ve katma değer katkısının artışını gösterdiğini vurguladı.
Son 23 yılda AR-GE harcamaları, patent başvuruları, teknopark ve nitelikli üretim bölgesi, sanayi ve tasarım merkezi ile araştırmacı sayılarındaki artışa dikkati çeken Bolat, bu gelişmelerin nitelikli ihracata katkısını anlattı. Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı ve HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı'nın detaylarını paylaşan Bolat, vergi teşvikleri, hibe destekleri ve düşük maliyetli finansman destekleriyle 30 milyar dolarlık kaynağın Türkiye'nin teknolojisini ve katma değerli üretimini geliştirmeyi hedefleyen yatırımlara tahsis edildiğini belirtti.
Türkiye'nin inovasyon alanında küresel endekslerdeki ilerlemesine değinen Bolat, ihracatçılara sunulan desteklere ilişkin örnekler verdi. Son 20 ayda 1,8 trilyon liralık ihracat reeskont kredisi ve ihracat sigortası destekleriyle ihracatçılara 480 milyar liralık kolaylık sağlandığını ifade etti. Konuşmaların ardından İnovaLİG Ödül Töreni ve Stratejik Partnerler Plaket Takdim Töreni gerçekleştirildi.
TürkAta Haber Ajansı