MEB'den Yeni Sınav Standartları

Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), yazılı sınavların hazırlanma ve değerlendirme süreçlerinde ortak standartları güçlendirmek amacıyla Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) Uygulama Kılavuzu'nu kamuoyuyla paylaştı. Sistem, sınav planlamasından soru hazırlamaya, değerlendirmeden öğrenci, sınıf ve şube bazında analizlere kadar uzanan bütüncül bir ölçme ve değerlendirme sürecini yönetmeyi hedefliyor. Uygulama, yeni Eğitim Bilişim Ağı (EBA) üzerinden öğretmenlerin erişimine sunulacak. Ancak öznel değerlendirmeye açık soruların eğitimde yeni eşitsizlikler doğuracağı yönündeki kaygılar, sisteme yönelik eleştirilerin başında geliyor.

BirGün'de yayınlanan habere göre, OYSS 2026-2027 eğitim öğretim yılı birinci dönem birinci yazılı sınavlarından itibaren geçerli olacak. Resmi ve özel ortaokulların 5, 6 ve 7. sınıflarında Türkçe, matematik, fen bilimleri, sosyal bilgiler, din kültürü ve ahlak bilgisi ile İngilizce derslerinde uygulanacak. Liselerin 9, 10 ve 11. sınıflarında ise Türk dili ve edebiyatı, matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, din kültürü ve ahlak bilgisi, felsefe ile İngilizce dersleri kapsamda yer alacak. 7 ve 11. sınıf İngilizce dersleri bu uygulamanın dışında tutulacak. Soru havuzuna ilk aşamada yaklaşık 8 bin soru aktarılacak ve her sınav dönemi için yaklaşık 8 bin yeni soru geliştirilmesi planlanıyor. Sorular, alan zümre öğretmenlerinin belirlediği senaryolara göre hazırlanacak; her senaryo için iki açık uçlu soru ve puanlama anahtarı öğretmenler tarafından oluşturulacak, diğer sorular havuzdan seçilecek. Soruların güçlük düzeyleri ve puan değerleri de öğretmenler tarafından belirlenecek. Soru havuzu sınavdan 4 gün önce öğretmenlerin kullanımına açılacak. Değerlendirme sonrası puanlar e-Okul sistemine işlenerek öğrenme çıktılarına dair geri bildirim sağlanacak. Sistemle ilgili bilgilendirme ve eğitimler 19-23 Ekim'de tamamlanacak, öğretmenler 26 Ekim'e kadar deneme yapabilecek ve bu tarihten itibaren tüm işlemler sistem üzerinden yürütülecek.

Sisteme yönelik eleştiriler, özellikle eşitsizlik ve yapay zeka kullanımı konularında yoğunlaşıyor. BirGün Yazarı Feray Aytekin Aydoğan, uygulamanın mevcut sorunları derinleştirebileceğini savundu. Aydoğan, "Öznel değerlendirmeye açık soruların eğitimde yeni eşitsizlikler doğurma riski çok yüksek. Özellikle özel okullar ile devlet okulları arasındaki ölçme değerlendirmede ortaya çıkan farklılık, eşitsizlik liselere ve üniversitelere girişte ciddi bir tartışma konusu iken "açık uçlu sorular" la yaşanılan sorunların, kaygıların daha da artma olasılığı temel sorun başlıklarından biri. Yapay zeka destekli soruların kullanılacağı açıklandı. Yapay zekâ gibi hata yapma riski çok yüksek olan sistemlerin kullanılması durumunda da bu durumun ciddi sorunlara yol açma olasılığı çok yüksek. Açıklamada "farklı bölgelerde öğrenim gören öğrencilerin benzer özelliklere sahip ölçme araçlarıyla değerlendirileceği" vurgulanıyor. Özel okullardaki çocuklarla devlet okullarındaki çocuklar eşit olanaklara mı sahipler? Eğitimde eşitsizlik devasa boyuta ulaşmışken tüm çocuklar eğitimde eşit olanaklara sahipmiş algısının bir gerçekliği var mı? Yine aynı açıklamada ortak yazılı sınav uygulamasının "okul türleri arasında ölçme ve değerlendirme standartlarının eşitlenmesine, yıl sonu başarı puanlarının daha objektif şekilde belirlenmesine katkı sağlayacağı" vurgulanıyor. Okul türlerinin kendisinin, okulların merkezi sınavla öğrenci alan/adrese dayalı öğrenci alan okul diye ayrıştırılmasının en olumsuz sonuçlarını yaşarken nasıl "objektif, eşit" bir sonucun ortaya çıkması beklenebilir?" ifadelerini kullandı.

TürkAta Haber Ajansı