İklim krizi yoksul çocukların yaşamını zorlaştırıyor
İklim krizi, Türkiye'de yoksul çocukların beslenme, barınma ve eğitim sorunlarını derinleştiriyor. Akademisyen Aslı Odman, krizin sınıfsal boyutuna ve çocuk işçiliğiyle bağlantısına dikkat çekti.
Kuraklık, aşırı sıcaklar ve afetler, Türkiye'de dar gelirli ailelerin çocuklarının yaşam koşullarını giderek ağırlaştırıyor. Bu çocuklar, sağlıklı gıdaya ve güvenli barınmaya erişmekte zorlanırken eğitim hayatından kopma ve erken yaşta çalışma riskiyle karşı karşıya kalıyor.
Bianet'te yayınlanan habere göre, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri, çocukların yüzde 36,8'inin yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olduğunu gösteriyor. 15-17 yaş grubunda çalışan çocuk sayısı ise 882 bine ulaşmış durumda. DİSK Araştırma Merkezi'nin raporuna göre bu sayı, 2021'deki 520 bin seviyesinden dört yılda yüzde 69,6 artış gösterdi.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre, son 30 yılda küresel tarımsal gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5'i her yıl afetler nedeniyle kaybediliyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğü verileri ise Türkiye'de yağışların 2025 su yılında son 52 yılın en düşük seviyesine indiğini ortaya koyuyor. Bu durum, tarımla geçinen ailelerin gelirlerini tehdit ederken mevcut toplumsal eşitsizlikleri de derinleştiriyor.
Akademisyen Aslı Odman, iklim krizinin çocuklar üzerindeki etkisinin yalnızca çevre ve sağlık başlıklarıyla sınırlı değerlendirilemeyeceğini belirtiyor. Odman, krizin küresel kapitalizmin üretim ve bölüşüm ilişkileriyle birlikte ele alınması gerektiğini savunuyor. Ona göre, sadece karbon salımına odaklanan yaklaşımlar, üretimin emek üzerindeki sonuçlarını gözden kaçırabiliyor.
Odman, çocuk işçiliğini 'çocukluğun işçileştirilmesi' kavramıyla ele alıyor ve bunun emek rejiminin bütününde bir disiplin aracı olarak işlev gördüğünü ifade ediyor. Geçinmeye yetmeyen aile gelirlerinin, çocukların emeğiyle tamamlanmaya çalışıldığını belirten Odman, tarlalarda, sokaklarda, sanayide ve inşaatlarda çalışan çocuk sayısının arttığını vurguluyor.
Odman ayrıca, sanayi kaynaklı toksik kirliliğin de yoksul bölgelerdeki çocukları orantısız biçimde etkilediğine dikkat çekiyor. Gıda mühendisi Dr. Bülent Şık'ın kurşun raporuna işaret eden Odman, çocuklukta bu tür maddelere maruz kalmanın geri dönüşsüz bilişsel hasarlara yol açtığını söylüyor. Çocukların korunması için sağlıklı beslenme, temiz hava, barınma ve eğitim haklarının güvence altına alınması gerektiğini belirtiyor.
TürkAta Haber Ajansı