MASAK, kiralık hesaplarla mücadele rehberini yayımladı

NTV'nin haberine göre, banka hesabı, mobil şifre veya IBAN’ını başkasına kullandırmak, kullanıcısının suç zincirinin bir halkası haline gelmesine yol açabiliyor. Finansal hesaplarını başkalarına kullandıranlar, bu süreçte karşılarına çıkan birkaç sorumluluğu da bertaraf etmemeyi amaçlıyor; işlemlerin yakından izlenmesi ve uygun tedbirlerin alınması kritik önem taşıyor.

Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bağlı MASAK Başkanlığı, kiralık hesapların suç faaliyetlerinde kullanılmasını engellemeyi hedefleyen ve bildirim niteliğini güçlendirmeyi amaçlayan “Kiralık Hesaplarla Mücadele Şüpheli İşlem Bildirimi Rehberi”ni hazırladı. AA muhabirinin rehberden aktardığı bilgilere göre, hesap sahibinden farklı kişilerce kullanılan hesaplar, suça konu gelirlerin aktarımında zincirin bir parçası haline gelebiliyor.

Rehber kapsamında değerlendirilebilecek finansal araçlar; banka, ödeme ve elektronik para hesapları, ticari hesaplar ile POS ve sanal POS bağlantıları, kripto varlık hizmet sağlayıcısı kapsamındaki hesaplar ve duruma göre diğer finansal hesap veya ödeme araçlarını kapsayacak şekilde çok yönlü ele alınıyor.

Bu tür hesaplar dolandırıcılık, yasa dışı bahis ve kumar gibi suçların finansmanında da kullanabiliyor. Hesap kullandırmak yalnızca IBAN paylaşmakla sınırlı kalmıyor; mobil bankacılık şifreleri, banka kartı ve kart şifre bilgileri ile tek kullanımlık doğrulama kodlarının devredilmesi de hesap kontrolünün başkalarına geçmesine yol açabiliyor.

Gerçek kişilerdeki hesaplar, kiralık hesap uygulamalarında en yaygın kullanılan araçlar arasında bulunuyor. Kiralık hesaplar; açıkça kiralama ilanlarıyla ya da ücret/komisyon tekliflerinden sosyal çevre üzerinden gerçekleştirilen basit taleplerle gündeme gelebiliyor.

Kiralık hesap teminleri, sosyal medya ve mesajlaşma uygulamaları üzerinden de yapılabiliyor. Arkadaş, akraba, iş çevresi veya diğer sosyal ilişkiler üzerinden gelen “Hesabına para gelsin, sen bana gönder” veya “Kartını kısa süre kullanacağım” gibi talepler, hesapların üçüncü kişilerce kullanılmasına zemin hazırlayabiliyor.

Bankalar, ödeme ve elektronik para kuruluşları, kripto varlık hizmet sağlayıcıları ile diğer ilgili yükümlüler için mevzuatta bazı yükümlülükler öngörüyor. Kiralık hesaplarla mücadelede amaç; bu hesapları ve şüpheli işlemleri tespit etmekle sınırlı kalmayıp finansal sistemin suç amaçlı kullanımını da engellemektir.

Mevzuat kapsamında yükümlülere, işlemin amacı hakkında bilgi edinme, müşteri faaliyetlerini izleme, müşteriyle irtibat kurma, uygun tedbirleri uygulama, işlemleri yakından izleme, işlem tutarı ve sayısına sınırlama gibi çok sayıda yükümlülük getiriliyor. Ayrıca iş ilişkisi tesis etmeme, işlemi gerçekleştirmeme ve hesabın mahiyetiyle müşteri varlıkları hakkında ek bilgi edinme gibi tedbirler de öne çıkan unsurlardan.

Bir emare belirdiğinde, yükümlünün şüphenin niteliğini anlamaya dönük inceleme yapması bekleniyor. Müşterinin mesleği, gelir düzeyi ve işlem hacmiyle karşılaştırılması da önemli ölçütler arasında yer alıyor.

İşlemlerin amacı, yoğun gerçekleşen taraflar ile müşterinin bu aktörlerle ilişkisini incelemek, gerektiğinde müşteriyle doğrudan iletişime geçerek hesabın kimin kullandığına dair netlik kazanmaktır.

Mobil ve internet bankacılığı kanallarının kapatılması veya sınırlandırılması, kiralık hesap kullanımının tespit edilmesi halinde alınabilecek önemli tedbirler arasında öne çıkıyor. Çeşitli durumlarda banka kartı, POS ve sanal POS hizmetlerinin durdurulması, işlem sınırlarının düşürülmesi veya yeni finansal ürün tahsis edilmemesi gündeme gelebilir; müşterinin hesapları daha sık izlenebilir.

Risk devam ederse veya müşteri açıklamaları yetersiz kalırsa, işlemin gerçekleştirilmemesi ve iş ilişkisinin sona erdirilmesi seçenekleri de değerlendiriliyor. Uygun olmayan yükümlülüklere uyulmaması durumunda adli süreçler gündeme gelebilir. Yasal çerçeveye göre, fiil ve niyet birlikte değerlendirildiğinde, kiralık hesap ağlarında yapılan işlemlerin yükümlü tarafından bilerek sürdürülmesi halinde cezai soruşturma doğabilir; yalnızca idari yükümlülüklere aykırılık veya objektif risk göstergelerinin bulunması tek başına cezai sorumluluk oluşturmaz.

TürkAta Haber Ajansı