Hizan'da Geleneksel Pekmez Üretimi

Bitlis'in Hizan ilçesinde yaşayan vatandaşlar, yetiştirdikleri üzümleri geleneksel tekniklerle pekmeze dönüştürerek yüzyılı aşkın süredir devam eden üretim geleneğini sürdürüyor. İlçeye bağlı Akşar köyü Kılavuz mezrasında yetiştirilen üzümler, sofralık tüketimin yanı sıra ihtiyaç fazlası ürünlerin doğal yollarla değerlendirilmesi amacıyla pekmez yapımında kullanılıyor. Bölgeye özgü siyah üzümleri eski usullerle işleyen köylüler, geçmişten günümüze uzanan bu kültürel mirası yaşatmaya devam ediyor.

Haberler.com'da yayınlanan habere göre, pekmez üretim süreci hasat edilen üzümlerin havuzlarda çiğnenerek suyunun çıkarılmasıyla başlıyor. Elde edilen üzüm suyu, maya görevi gören beyaz toprakla karıştırıldıktan sonra büyük kazanlarda belirli bir süre kaynatılıyor. İlk aşamanın tamamlanmasının ardından süzülen sıvı, daha geniş kazanlara aktarılarak uzun süre pişirilmeye devam ediyor. Yaklaşık 5-6 saat süren bu zahmetli sürecin sonunda koyulaşan üzüm suyu, doğal pekmeze dönüşüyor.

İlçedeki 13 köyde yoğunlaşan geleneksel üretim, hasat döneminde köylerde hareketli bir çalışma takvimi oluşturuyor. Köylerin ortak kullanım alanlarına kurulan dev kazanlarda, önceden ezilerek suyu alınan üzümler saatlerce kaynatılıyor. Büyük emek ve sabır isteyen bu yöntemle hazırlanan doğal pekmez, bölgenin geleneksel lezzetleri arasında yer alırken, kuşaktan kuşağa aktarılan üretim kültürünün de korunmasına katkı sağlıyor.

Köyde geleneksel yöntemlerle pekmez üreten Erkan Özer, üzüm bağlarının bakımından hasada, sıkımdan kaynatmaya kadar tüm aşamaları dedelerinden kalan usullerle yürüttüklerini belirtti. Özer, bağlarda budama ve çapalama işlemlerinin doğal yöntemlerle yapıldığını, sonbaharda hasat edilen üzümlerin köye getirilerek sıkıldığını ifade etti. Üzüm suyunun bidonlarda mayalanmaya bırakıldığını, ardından kaynatma kazanlarına alınarak pekmeze dönüştürüldüğünü aktaran Özer, yaklaşık 100 kilogram üzüm şırasından 30-35 kilogram pekmez elde edildiğini kaydetti. Dinlendirilen pekmezlerin kaplara doldurularak satışa sunulduğunu belirten Özer, ürünün özellikle kış aylarında ve solunum yolu rahatsızlıklarına karşı tercih edildiğini dile getirdi.

TürkAta Haber Ajansı