İçeriğe geç
  • Dolar 50,5976 ▲ %0,21
  • Euro 55,5702 ▼ %0,02
  • Sterlin 66,3302 ▼ %0,02
  • Gram Altın 5.894,80 ▼ %0,74
  • Çeyrek Altın 9.899,00 ▼ %0,77
  • Gümüş 69,77 ▼ %2,17
  • Bitcoin 3.145.054 ▼ %0,17
  • BIST 100 11.400,09 ▼ %0,67

Diyarbakır

Diyarbakır'da ÇED kararı iptal edildi

Diyarbakır'da ÇED kararı iptal edildi

Diyarbakır'ın Çınar ilçesindeki Husikan Mahallesi'nde planlanan pomza maden ocağı için verilen 'ÇED gerekli değildir' kararı, su kaynakları ve ekolojik denge üzerindeki olası olumsuz etkiler gerekçe gösterilerek mahkemece iptal edildi.

Diyarbakır'ın Çınar ilçesine bağlı kırsal Husikan Mahallesi'nde Oyak Çimento Fabrikası tarafından kurulması planlanan 4'üncü grup pomza maden ocağı projesine ilişkin Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreci yargıya taşındı. Diyarbakır Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından 17 Aralık 2021 tarihinde projeye yönelik 'ÇED gerekli değildir' kararı verilmişti. Bu karara karşı Diyarbakır Barosu, Amed Ekoloji Derneği ve mahalle sakinleri tarafından Diyarbakır İdare Mahkemesi'nde yürütmenin durdurulması ve kararın iptali talebiyle dava açılmıştı. Süreç sonunda Diyarbakır 1'inci İdare Mahkemesi, Eylül ayında yürütmeyi durdurma kararı vermiş, 16 Ekim tarihinde ise 'ÇED gerekli değildir' kararının iptaline hükmetmişti.

Güneydoğu Ekspres'te yayınlanan habere göre, mahkeme kararının gerekçesinde bilirkişi raporuna atıfta bulunuldu. Proje alanının orman ekosistemi, doğal otlatma alanları, yaban hayatı ve su kaynaklarıyla bütünleşik bir yapı oluşturduğu vurgulandı. Tanıtım dosyasındaki flora ve fauna değerlendirmelerinin, oluşacak habitat kaybını önlemede yetersiz kaldığı belirtildi. Özellikle proje alanının mahalle sakinlerinin kullandığı su deposuna yaklaşık 118,00 metre mesafede olması, iş makinelerinden kaynaklanabilecek yakıt ve yağ sızıntılarının su kalitesini bozma riskine işaret edildi. Bu durumun içme suyu ve hayvancılıkta kullanılacak su kaynaklarını olumsuz etkileyebileceği kaydedildi.

Kararda ayrıca, yer altı su kaynaklarının seviyesi, akifer özellikleri ve debi değerlerine ilişkin verilerin tanıtım dosyasında yer almadığına dikkat çekildi. Kazı faaliyetleri ve bitkisel toprağın kaldırılmasının yüzey akış düzenini değiştireceği, toz oluşumu, erozyon ve rüsubat taşınımına yol açacağı ifade edildi. Bu etkenlerin mevsimsel dere yatakları ve yer altı sularını olumsuz etkileme potansiyeli taşıdığı belirtildi. Hidrojeolojik etütlerin ve su kalitesi izleme programlarının eksikliği nedeniyle, öngörülen azaltıcı önlemlerin su kaynaklarını korumada tek başına yeterli olmayacağı vurgulandı.

Heyelan riski de mahkemenin iptal gerekçeleri arasında yer aldı. Proje tanıtım dosyasında heyelan riski taşıyan alanların koordinatlarının belirlenmediği, açık ocak işletme yöntemi ve basamaklı kazı nedeniyle kaya düşmesi ve kütle hareketleri riskinin bulunduğu belirtildi. Alınan önlemlerin heyelan afeti kaynaklı zararları en aza indirmede yetersiz kaldığı vurgulandı. Ormanlık alanla ilgili taahhütlerin de soyut olduğu belirtildi. Her hektarlık alanda ortalama 120 adet ağacın kesileceği ve beş katı fidan dikileceği belirtilse de, bu tespitin hangi envanter çalışmasına dayandığının açık olmadığı ifade edildi. Sadece fidan dikimine dayalı rehabilitasyon çalışmalarının, doğal meşe ekosistemlerini kısa veya orta vadede yeniden oluşturamayacağı, taahhütlerin ölçülebilir ve uygulanabilir nitelikte olmadığı kaydedildi.

Proje alanının yöre halkı için taşıdığı hayvancılık değeri de kararda öne çıkan bir diğer unsur oldu. Bölgede bitkisel üretim olmamasına rağmen Çömçeli Mahallesi'ndeki küçükbaş ve büyükbaş hayvan varlığı için doğal mera niteliğinde olduğu belirtildi. Proje alanının halkın hayvanlarını otlatabileceği tek uygun alan olduğu ve bölgenin kayalık yapısı nedeniyle alternatif otlatma alanı bulunmadığı ifade edildi. Tanıtım dosyasında bu hususa ilişkin fayda-maliyet analizi veya sosyal etki değerlendirmesi yapılmadığı, öngörülen önlemlerin ekonomik ve teknik zararı önlemede yetersiz kaldığı belirtildi. Mahkeme, proje tanıtım dosyasındaki eksikliklerin tekil ve giderilebilir mahiyette olmadığı ve çevresel etkileri en aza indirmede yetersiz kaldığı kanaatine vararak, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığına hükmetti ve kararı iptal etti.

TürkAta Haber Ajansı
Yerel Haber

Paylaş
Sıradaki haber yükleniyor…